In juni a.s. herdenken kerken en zendingsgenootschappen het feit dat 100 jaar geleden een eerste stap werd gezet naar een beleid voor wereldwijde zending in onderling overleg.
Het was toen in Edinburgh een conferentie van zendingsgenootschappen. Kerken als zodanig waren nauwelijks vertegenwoordigd. In de 18e eeuw was onder kerkelijk geëngageerden de drang tot zending, tot getuigen van het evangelie onder de volken in Azië en Afrika ontstaan. De kerkelijke leiders voelden zich hier meestal niet bij betrokken en zo ontstonden de genootschappen of verenigingen voor de zending. In de 2de helft van de 19de eeuw werden er al enkele ontmoetingen tussen deze genootschappen georganiseerd, verdeling van werkterrein, uitwisseling van ervaring, enz.
Edinburgh vertegenwoordigde een nieuwe aanpak: de Amerikaanse methodist John R. Mott organiseerde, in zijn eigen woorden, “de grootste bijeenkomst ooit gehouden in het belang van de verspreiding van het christendom in de wereld”. In juni 1910 kwamen 1.200 vertegenwoordigers van de vrienden van de zending samen, de meesten uit de Verenigde Staten en Groot-Brittannië maar ook Skandinaven, Nederlanders, Duitsers en Zwitsers. Bijna allen waren blanken. Vertegenwoordigers uit Azië en Afrika van wat men vroeger de “jonge kerken” noemde, waren er nauwelijks. Ook waren bijna alle deelnemers leden van de brede Protestantse beweging. Orthodoxen, Rooms- Katholieken of vertegenwoordigers uit de Pinksterbewegingen waren er niet.
Een beweegreden o.a. voor het organiseren van deze grote bijeenkomst waren de toen snellere verkeersmiddelen: stoomboten en treinen maakten de wereld kleiner en de contacten tussen mensen en dus ook de zendingsgenootschappen eenvoudiger. Alhoewel er over vragen van “geloof en kerkorde” zo goed als niet werd gesproken, leidde Edinburgh toch, naast andere bewegingen, tot het ontstaan van de Wereldraad van Kerken, Amsterdam 1948, nu 350 ledenkerken in 110 Landen. Een belangrijke bijdrage daartoe waren enerzijds de in 1921 opgerichte Internationale Zendingsraad en anderzijds het nog steeds verschijnende en nu oudste oecumenische tijdschrift International Review of Mission.
Het is op voorstel van de Church of Scotland dat er nu van 2 - 6 juni a.s. in Edinburgh een 2de grote bijeenkomst gaat plaatsvinden. Meer dan 1.000 afgevaardigden, waaronder nu ook Orthodoxen, Rooms-Katholieken en Pinksterkerken willen samen zoeken naar antwoorden op de vraag hoe we vandaag en samen het goede nieuws omtrent en van Jezus Christus in de huidige wereld kunnen verkondigen.
In 1910 ontstond er als een rapport een soort “atlas” van de zending en van de verspreiding van het christendom toen, een bestandopname gemaakt op basis van kennis en inzicht toen. Men hoopt straks tot een soortgelijke “atlas” te kunnen komen en daartoe zijn sedert verschillende jaren negen werkgroepen aan het werk. Moderne communicatiemiddelen vereenvoudigen veel en kunnen ook de kosten binnen de perken houden. Thema’s zijn bijvoorbeeld : Basis van de zendingsboodschap of Hoe verstaan we de boodschap aangaande een Drieënige God. Wat verstaan we onder heil vandaag en hoe vertalen we dat morgen? Hoe gaan we om met de “Christelijke boodschap midden een wereld van andere religies? Hoe gaan we om met de uniekheid van Jezus Christus in een multireligieuze wereld? Welke relatie is er tussen onze verkondiging en ons behoren tot een bepaalde cultuur, zijn we ons die relatie bewust? Hoe verkondigen we het evangelie zonder andere culturen te vernietigen?
In Azië en Afrika vinden we nu overal kerken, sommige groeien snel, sommige kerken daar zenden nu zendelingen naar Europa en Amerika, kerken daar zijn vaak arm, niet als optie maar gezien de economische werkelijkheid van een sterk geglobaliseerde wereld. Wat betekent voor ons de relatie tussen evangelie en maatschappelijk bezit en aanzien? Hoe werken we samen?
Nog een andere groep werkt rond “Eenheid en zending - leer omtrent de kerk en zending”. In onze kerken is er een verschillend verstaan rond kerkelijk ambt en sacramenten, wat betekent dat voor ons pogen gemeenschappelijk te getuigen van het goede nieuws. Wie meer wil weten en meelezen schakelt best over naar internet www.edinburgh2010.org Er is ook een blog waarop men eigen reacties kan weergeven.
In de loop van dit voorbereidend werk zijn dwarsverbindingen ontstaan, andere accenten die verwijzen naar de plaats van de vrouw in de zending - in vele kerken kunnen vrouwen geen ambten bekleden - , jongeren en evangelie, vragen rond leefmilieu, natuurbehoud, enz. In deze weken komt veel van dit overleg samen in New College te Edinburgh, Daryl Balia, een methodist en een Engelse theologe Kirsteen Kim werken samen aan een “werkschrift” op basis waarvan in juni mensen aan het werk kunnen.
Pieter M. BOUMAN, emeritus-predikant.
Franstalige versie: protestanet.be