Havenpastoraat Antwerpen

Het Antwerp Seafarers’ Centre is:
Een ontmoetingsplaats voor alle zeelieden zonder onderscheid van ras, taal, geslacht, nationaliteit of godsdienst.

Sailors' Society - VPKB
Aalmoezenier Marc Schippers

Antwerp Seafarers' Centre
Italiëlei 72, B-2000 Antwerpen
Tel: +32(03)2333475 
Fax: +32(03)2322910
E-mail: .
Website: www.apostolatus-maris.be
Website: www.sailors-society.org 

Een korte voorstelling van het Antwerp Seafarers’ Centre

Antwerpen is een havenstad: de vierde grootste haven ter wereld. Het havengebied langs de rechteroever van de Schelde bedraagt 7.657 ha. Het heeft zo’n 125 km kaaimuur, 300 km rijweg en 900 km spoorweg. Op linkeroever strekt zich een nieuw gebied uit met een oppervlakte van 6.398 ha. Jaarlijks komen er ongeveer 16.000 schepen binnen, wat tot voor kort nog een 300.000 zeelieden betekende.

Havens zijn altijd belangrijke ontmoetingsplaatsen geweest, en zijn het nog steeds. Daarom het belang van zeemanshuizen. Het zijn huizen waar de zeelieden voor vele zaken terecht kunnen, waar ze min of meer een ‘thuis’ vinden, ver weg van hun eigen huis. In Antwerpen kunnen we twee soorten zeemanshuizen onderscheiden: de nationale en de internationale.

De nationale zeemanshuizen bekommeren zich voornamelijk om de zeelieden van de eigen nationaliteit. Het zijn die van de Scandinavische kerken, de Nordic Missions: de Finse, de Noorse en de Zweedse zeemanskerken.
Daarnaast zijn er de internationale zeemanshuizen, waaronder het Internationaal Zeemanshuis Antwerpen (IZA) op de Falconrui, beheerd door de stad Antwerpen, dat voornamelijk dienst doet als logement.
Het tweede internationale zeemanshuis is het Antwerp Seafarers’ Centre (ASC) op de Italiëlei, vroeger bekend onder de naam ‘Stella Maris’, beheerd door het Apostolaat ter Zee. Vandaag zijn hier ondergebracht: Apostolatus Maris (rooms-katholiek), Deutsche Seemannsmission (lutheraans), Mission to Seafarers (anglicaans) en Sailors’ Society (interdenominationeel) in samenwerking met de Verenigde Protestantse Kerk in België (VPKB). Het zijn zeemansmissies van vier verschillende kerkelijke strekkingen en drie verschillende talen, die besloten hebben samen te werken in hun zending voor de zeelieden.

Het oecumenisch karakter werd gekozen om aan te tonen dat taal, ras, cultuur, geslacht noch godsdienst een rol spelen bij het benaderen van zeelieden. Als mens moeten wij belangstelling hebben voor iedereen die de haven aandoet. Tevens is het evangelischer om als een kerk naar de niet-christenen te stappen dan vanuit vier verschillende christelijke strekkingen.
Er bestaat ook een ‘thuis’ voor de binnenvaart: voor de bemanningen van de binnenschepen die op de kanalen en de binnenwateren varen in binnen- en buitenland. De schippersfamilies hebben hier in Antwerpen hun thuis op het Kerkschip, aan het Kanaaldok B1, kaai 526, met kapel, restaurant en vergaderzaal.

Het Antwerp Seafarers’ Centre is:

Een ontmoetingsplaats voor alle zeelieden zonder onderscheid van ras, taal, geslacht, nationaliteit of godsdienst.

Een centrum van pastorale en godsdienstige activiteiten. Zo is er de kapel voor alle vieringen: huwelijken, begrafenissen en zondagsdiensten. Maar op aanvraag kunnen de vieringen even goed aan boord gebeuren, op gelijk welk moment.

Het scheepsbezoek vormt de belangrijkste taak van de havenaalmoezeniers. Dagelijks gaan zij op bezoek bij de zeelieden aan boord van hun schip. Dit vooral om te laten zien dat wij er zijn voor hen en dat wij om hen bekommerd zijn.
Pasen en Kerstmis, de hoogtepunten van het liturgisch jaar, krijgen bijzondere aandacht en zorg. Het zijn meestal onvergetelijke momenten waarbij de missies een gezamenlijke viering organiseren in aanwezigheid van zeelieden van over de gehele wereld.

Een centrum van sociale dienstbaarheid. Er worden heel wat inspanningen geleverd op dit vlak zoals:
Ziekenbezoek. We hebben een team van enkele vaste medewerk(st)ers, die wekelijks de hospitalen van Antwerpen en omgeving bezoeken om te kijken of er zeelieden zijn die onze hulp nodig hebben. Soms is het gewoon een bezoekje. Meestal worden boeken, tijdschriften in alle mogelijke talen meegebracht. Met de kerst- en paasdagen worden de zieken speciaal bedacht met bloemen en geschenken.
Bibliotheek. In samenwerking met de Antwerpse stadsbibliotheken worden kisten met boeken en DVD’s omgeruild, telkens als het schip in de haven van Antwerpen komt.
Sportmanifestaties. Op de Oosterweelsesteenweg hebben we van de stad Antwerpen een sportveld in concessie. De Antwerpse haven staat reeds enkele jaren aan de top van alle wereldhavens wat het aantal gespeelde sportwedstrijden tussen zeelieden betreft. Meestal op zondagnamiddag spelen de ploegen van verschillende schepen tegen elkaar. Niet enkel het sportveld maar ook alle materiaal (kleding, ballen, scheidsrechter, douches, …) staan gratis ter beschikking. Jaarlijks zijn er ook enkele toernooien die in samenwerking met het Internationaal Zeemanshuis Antwerpen en de Scandinavische zeemanskerken worden georganiseerd.
Televisieruimte. Er is een speciaal ingerichte televisiezaal.
Shop en telefoon. Vermits de meeste winkels en postloketten ‘s avonds gesloten zijn, openen wij een winkel om de zeelieden de gelegenheid te geven telefoonkaarten, simkaarten, postzegels, briefpapier en postkaarten te kopen. Ook toiletbenodigdheden, souvenirs en dergelijke kunnen ze er vinden. De in het Centrum aanwezige telefoons zijn een ideale manier voor zeelieden om hun familie te contacteren.
Internet. Een aantal computers staat gratis ter beschikking van de zeelieden voor internet en e-mail. Zeelieden die een laptopcomputer meebrengen, kunnen gratis gebruik maken van ons draadloos internet.
Verenigingen. In de gebouwen van het Antwerp Seafarers’ Centre zijn ook gehuisvest: het Koninklijk Belgisch Zeemanscollege, de Verbroedering van de zeelieden die tijdens de oorlog hebben gevaren, en Aphrodite (de vereniging van de vrouwen van zeelieden). De kantoren van de Belgisch Vereniging van Loodsen en de European Maritime Pilots’ Association zijn ook in het Centrum gevestigd.

Waarom aalmoezeniers in het Antwerp Seafarers’ Centre?

Als havens belangrjke ontmoetingsplaatsen zijn voor de maatschappij, dan geldt dit ook voor de Kerk. Waar er mensen zijn, daar kan Kerk groeien of ontstaan. Doorheen de geschiedenis zijn de havens altijd plaatsen geweest waar stromingen in de samenleving als eerste konden worden opgemerkt.

De wereld van de zeelieden wordt vandaag gekenmerkt door de volgende eigenschappen.

Mobiliteit. Zeelieden komen en gaan, en vandaag vlugger dan ooit.

Een pluralistische samenleving. Op schepen ontmoet je meer en meer bemanningen die samengesteld zijn uit mensen van verschillende talen, godsdiensten en nationaliteiten. Zij moeten met mekaar samen zien te werken. De wereld aan wal moet dit nog leren.

Het grote teken van de Kerk, haar symbool, is de kwaliteit van de relaties. ‘Zie hoe zij elkaar liefhebben’, zeiden de heidenen in het begin van het christendom. ‘Hieraan zullen allen weten, dat gij discipelen van Mij zijt’, zegt Jezus zelf, ‘indien gij liefde hebt onder elkander.’
In ons contact met zeelieden willen wij vooral trachten een teken te zijn van deze liefde door gastvrijheid en menselijk contact, door de zeelieden te waarderen zoals zij zijn.
De gastvrijheid is van groot belang. Een Indische zeeman schreef in ons gastenboek: ‘Het is een mooie dag voor mij om de grote familie weer te onmoeten en ik kom terug.’ En die groep van zeelieden van Myanmar, Singapore en Maleisië: ‘Het eerste waar wij naar uitkijken als wij in een haven aankomen is: ‘Waar is het zeemanshuis?’, want wij weten dat wij daar altijd welkom zijn.’

De gastvrijheid die wij kunnen aanbieden, is gesteund op het werk van vele mensen die zich vrijwillig inzetten bij het ziekenbezoek, het openhouden van de shop, het meehelpen in de organisatie van sportwedstrijden, het scheepsbezoek, de administratie, …
Zo wil het Antwerp Seafarers’ Centre een dienst zijn aan de haven van Antwerpen en aan allen die er komen.

Marc Schippers
Havenaalmoezenier