Tussen oud en nieuw - groeien

Uitzending woensdag 30 december 2009
VRT/Radio 1 - 20u04
door Ds. A.R.Beukenhorst

Van een beroemde trainer/coach in de Verenigde Staten werd onlangs op een conferentie gevraagd wat de beste reactie zou zijn op de economische crisis die wereldwijd zoveel veranderd heeft en in de toekomst nog veel zal veranderen. Zijn antwoord was: mij lijkt iedere reactie goed, die niet wordt ingegeven, niet wordt gestuurd door angst.

Eigenlijk zegt hij kort en bondig: angst is een slechte raadgever, of nog korter: wees niet bang!

Er zijn heel wat spreekwoorden en gezegden die ons daarbij willen helpen. Zoals: een mens lijdt het meest door het lijden dat hij vreest; of: komt tijd, komt raad; of: zoek de zonzij; of: achter de wolken schijnt de zon.

We schieten daar niet zoveel mee op. De realiteit slaat zulke woorden in de wind. Niet bang zijn! Allez zeg!

De vraag is of we de woorden 'niet bang zijn' echt kunnen horen, aanhoren nu we nog steeds dag in dag uit te horen krijgen dat, ook al kruipen we langzamerhand uit een diep dal, de toekomstverwachtingen weer over spreken, de kranten staan er nog steeds vol van. En het lijkt erop dat de wijze waarop de media dat doen alleen maar onze angst aanwakkert. Heb ik morgen nog mijn job? Zal ik mijn huis moeten verkopen? Ga ik mijn kinderen nog kunnen laten studeren?

Als we zó denken en spreken, dan zijn we bezig de werkelijkheid uitsluitend te bekijken vanuit het perspectief van verlies. Zelden vanuit het perspectief van verandering, van dikwijls noodzakelijke overgang. De crisis is iets negatiefs. Dat het misschien ook een mogelijkheid, een kans tot groei, tot verandering inhoudt, durven we nauwelijks te overwegen.

Welke beweging moeten we maken om het tij te keren?

Wat is er allemaal nodig om de aarde werkelijk te vernieuwen?

Een begrip wat ons vanuit het bijbelse gedachtengoed wordt aangeboden is dienstbaarheid. De bankensector moet weer leren dat zij dienstbaar is aan de echte sfeer van de economie, aan het leven van u en uw medemens, aan ons samenleven. Alleen maar jacht maken op nog meer winst, staat daar lijnrecht tegenover.

Maar ook wij moeten weer leren dienstbaar te zijn. Niet het rijk worden is het einddoel, maar dat we onszelf en de wereld verrijken met zaken die er werkelijk toe doen.

Dat we met datgene wat we uitgeven, ook werkelijk laten zien welke waarde of waarden we aan deze onze wereld willen toevoegen. Op die manier kunnen wij mensen verder werken aan de schepping.

Misschien heeft u dat nog nooit zo bekeken: dat wij scheppers zijn naast God. Dat klinkt oppervlakkig bekeken bijzonder aanmatigend, haast heiligschennend, zeker voor veel gelovige mensen. Maar laten we het eens zó bezien: wanneer ik zeg dat ik een schepper naast God ben, dan is mijn diepste motivatie dat ik mijzelf zie in een ruimer, groter verband, dienstbaar aan het verbeteren van de kwaliteit van lijnen die mens en aarde verbinden.

Dus: een opdracht het grote groeiproces verder te brengen.

Ik zit te denken aan het einde van de Bergrede, dat prachtige en overbekende gedeelte uit het Mattheüs-evangelie. Die Bergrede eindigt met een parabel over het bouwen van een huis, waartoe wij mensen geroepen zijn. Een huis. Niet een eigen knus huisje, een eigen goed leventje, nee, een huis. Iets maken van de wereld, samen iets bouwen waarin ikzelf kan wonen, waarin een ander kan schuilen, waarin iedereen zich thuisvoelt, klein en groot, van welke huidskleur, geslacht of geaardheid ook. De Bergrede zegt daarbij in die parabel: niet zitten prutsen, weet wat ge doet. Niet bouwen op zand, maar bouwen op een rots.

Wie op zand bouwt, doet een beetje, gelooft een beetje, begrijpt ook wel een beetje - maar echt groeien? Er verandert niets wezenlijk met zo iemand. Voor iemand die ze vriendelijk vinden, zullen ze wel eens iets doen en een actie die hun sympathie wegdraagt, zullen ze financieel steunen, maar ze worden nergens rijker of armer aan. En als het tegenslaat, is hun enige reactie dikwijls: waar heb ik dat nu aan verdiend? Waar is God?

Bouwen op een rots, dat is het andere, veel en veel zwaardere werk. Werk dat ook veel minder snel vooruit gaat. Zo moeizaam ook, dat een mens al rap geneigd is om het op te geven.

Groeien? Daar heb ik geen tijd voor. Er zijn zoveel interessante zaken die mij voor het ogenblik in beslag nemen.

Delen met anderen?

Ja maar, een mens kan wel aan de gang blijven! Anderen doen het toch ook niet? Ik heb al genoeg aan mijn eigen zorgen.

Opkomen voor en omzien naar mensen? Ja maar, wat kan ik doen aan al die miserie in de wereld? Wat kan ik doen aan die crisis? Ik ben maar ik. Al die ellende is trouwens niet te overzien. Ik zou niet eens weten waar ik zou moeten beginnen.

Nogmaals, ik ben maar ik.

Maar als we nu eens begonnen met die woorden van de Bergrede serieus te nemen. Zou dat niet al een goed begin zijn?

Zo serieus als de raad van een vriend, als de wijze woorden van iemand die we vertrouwen, als het advies van de dokter. Ik kan me niet voorstellen dat u naar de dokter gaat en zijn raad of voorschrift zomaar naast u neerlegt. Als we die woorden van de Bergrede serieus zouden nemen, zouden we werkelijk groeien. Groeien is niet alleen zelf groter worden, dieper geworteld in het leven, met een steeds breder vertakt netwerk. Het is ook tot het inzicht komen, dat ge juist door uzelf te relativeren, uzelf opzij te zetten, bij kunt dragen aan de ontwikkeling, de groei van het geheel.

Niet bang zijn! Maar inzien dat in het negatieve van een crisis een mogelijkheid verborgen zit tot bouwen, tot opbouw, tot verandering, tot groei van onszelf en onze medemens.

Ik hoop en wens dat u in het komende jaar zó zult mogen groeien, als een schepper naast God, dienstbaar, altijd weer dienstbaar èn verantwoordelijk.

Dan wordt het een heel gelukkig nieuw jaar

 

---

Wilt u graag de teksten van al onze radio-uitzendingen ontvangen? Neem dan een jaarabonnement voor:

 

• alle teksten t.t.z. 20 stuks, 2 per maand, want er zijn géén uitzendingen in de maanden juli en augustus. Dan verwachten wij van u 13,50 EUR op onze rekening met de vermelding "Alle Teksten".
• mocht u echter alleen de teksten van het "Radiopastoraat" (dus 10 stuks, 1 per maand) willen ontvangen, dan ver- wachten wij 8,25 EUR op onze rekening met de vermelding "Teksten Radiopastoraat".

Overschrijving op PCR. 000-0630633-36 van de Protestantse Omroep, 1050 Brussel,

STEUN HET WERK VAN DE PRO MET UW BELANGSTELLING EN GIFTEN!

Verantw.Uitg.: F.Marivoet, C.Meunierstraat 85/0002, 3000 Leuven
Secr.H.Sinnaghel - Oudstrijdersplein 15/101 - 8430 MIDDELKERKE Tel.: 059/30.84.33