Uitzending woensdag 31 maart 2010
VRT/Radio 1 - 20u04
door door ds.A.R.Beukenhorst
PASEN : LEVEN ONS GEGEVEN
We zijn vandaag in het midden van de week tussen Palmzondag en Paaszondag. Voor veel christenen is dat een bijzondere week.
Morgen vieren we 'Witte Donderdag' en gedenken dan hoe Jezus met zijn leerlingen een maaltijd gebruikte, die uitgroeide tot een betekenisvol gebeuren dat tot op heden steeds weer actueel wordt in de viering van de eucharistie of zoals protestanten zeggen: de avondmaalsviering.
De dag daarop, overmorgen dus, is het 'Goede Vrijdag'. Onze Franstalige en Duitstalige landgenoten spreken zelfs van 'Heilige Vrijdag'.
Het is de dag waarop we de kruisdood van Christus gedenken. Het is de laatste viering in de zgn. 40-dagentijd, de tijd vóór Pasen, die eindigt met 'Stille Zaterdag'.
Zondag is het dan Pasen. In veel kerken zal dit jaar op zaterdagavond of op zondagmorgen het Paasevangelie gelezen worden zoals de evangelist Lucas het ons heeft doorverteld.
We luisteren naar zijn woorden.
Lucas 24: 1-12
"Maar op de eerste dag van de week gingen vrouwen
bij het ochtendgloren naar het graf met de geurige olie
die ze bereid hadden.
Bij het graf aangekomen,
zagen ze echter dat de steen voor het graf was weg gerold
en toen ze naar binnen gingen,
vonden ze het lichaam van de Heer Jezus niet.
Hierdoor raakten ze helemaal van streek.
Plotseling stonden er twee mannen
in stralende gewaden bij hen.
Ze werden door schrik bevangen
en sloegen de handen voor hun ogen.
De mannen zeiden tegen hen:
Waarom zoekt u de levende onder de doden?
Hij is hier niet, hij is uit de dood opgewekt.
Herinner u wat hij u gezegd heeft toen hij nog in Galilea was:
de Mensenzoon moest worden uitgeleverd aan zondaars
en moest gekruisigd worden en op de derde dag opstaan.
Toen herinnerden ze zich zijn woorden.
Ze keerden terug van het graf
en gingen aan de elf en alle anderen vertellen
wat er was gebeurd.
De vrouwen die het graf bezochten waren Maria van Magdala,
Johanna, Maria de moeder van Jakobus
en nog enkele andere vrouwen die hen vergezelden.
Ze vertelden de apostelen wat er was gebeurd,
maar die vonden het maar kletspraat en geloofden hen niet.
Petrus echter stond op en rende naar het graf.
Hij bukte zich om te kijken,
maar zag alleen de linnen doeken liggen.
Daarop ging hij terug,
vol verwondering over wat er gebeurd was."
Lucas gebruikt zeer sobere woorden, juist zoals de andere evangelisten. Geen hoera-geroep, geen wild enthousiasme. Het is eigenlijk een kort gedeelte geschreven rondom de woorden: "waarom zoekt u de levende onder de doden?"
Wanneer enkele vrouwen aan de leerlingen van Jezus komen vertellen dat de grafsteen was weggerold en over de mannen die staande bij het graf tot hen hebben gesproken, wensen de leerlingen er niet op in te gaan.
Kletspraat, zo staat er bij Lucas.
Voor de leerlingen slaat het Paasevangelie nergens op.
Inderdaad - ik geef die leerlingen gelijk - het slaat nergens op, kijk maar eens om u heen. Overal en overal grijpt de dood om zich heen. De dood is allerwegen. Wat kan ik die leerlingen van Jezus goed begrijpen als ze zeggen over hetgeen de vrouwen hen zijn komen vertellen: kletspraat.
Wij zouden vandaag zeggen: zever.
Lucas had in zijn evangelie al eerder over deze vrouwen geschreven. In hoofdstuk 8 lezen we dat Jezus hen had bevrijd van ziekte en geestesziekte. Hij had hen tot nieuwe mondige mensen gemaakt. Los van al dat akelige dat steeds weer door hun geest spookte, mochten ze nu leven vol van de Geest van God. Gods eigen Geest had hen bekwaam gemaakt om een bevrijd leven te gaan leiden. Ze zorgden voor Jezus en zijn twaalf gezellen uit hun eigen middelen. Het was dus niet alleen roepen en zingen: ik ben verlost! Ik ben verlost! - het werd omgezet in daden.
En nu komen ze met dit verhaal bij de leerlingen. Een afgewentelde grafsteen en mannen die hen zeggen de levende niet bij de doden te zoeken.
Ze zullen elkaar eens bekeken hebben en met veel betekenende blikken zullen ze wel gezegd hebben: de oude kwaal komt bij die vrouwen weer opzetten. Ze hebben het weer zitten. Weet ge het nog, toen in Galilea, verkondigden ze ook van die dwaze zaken. Wij dachten dat het nu beter met hen was, dat Jezus hen echt genezen had, maar wat ze ons nu komen vertellen ... allez, allez, allez ...
Echt iets voor zo'n rijke vrouw om zoiets te zeggen. Johanna, die vrouw van de rentmeester van koning Herodes, dus rijk genoeg, maar over veel anders kan ze niet spreken. Het zou beter zijn dat ze zwijgt samen met die andere vrouwen. Een slag in de lucht, dat is het, dat ganse paasverhaal.
Is er dan niets dat Pasen verstaanbaar maakt? Is het voor ons dan ook alleen maar zever? Vooral als we de dood om ons heen zien - weer zoveel doden in Afghanistan of in Irak, weer zoveel doden door honger en ellende, weer zoveel doden op de weg dit Paasweek-end. Mensen die weggevaagd, weggenomen worden, dikwijls in de bloei van hun leven. Is er dan niets?
Ja, er is iets. De ganse Bijbel spreekt ervan. Het Oude Testament en Jezus' woorden zelf. "Herinner u wat hij u gezegd heeft" - het staat er steeds in al die Paasverhalen. En we horen het niet - we luisteren niet naar wat hij zei.
Wij zijn sterk in het oprichten van gedenkstenen voor de doden. We hebben er een kunst van gemaakt om de prachtigste grafstenen op te richten. "Openbaar Kunstbezit in Vlaanderen" heeft er zelfs ooit een nummer aan gewijd. Het prachtigste graniet, de mooiste en kostbaarste marmersoorten worden gebruikt. En als toeristen gaan we die stenen hier en in andere landen bewonderen.
Ook in ons eigen leven richten wij stenen op voor de dood, voor allerlei gemiste kansen en we vergeten wat de Levende heeft gezegd. Het is pas als ze zich herinneren wat Jezus heeft gezegd, dat de leerlingen in beweging komen.
Petrus rende naar het graf, schrijft Lucas, om het te zien.
Pasen - kletspraat - onbegrijpelijk - het slaat nergens op.
Geef mij maar de ontluikende lente met zijn heerlijke bloemen en de knoppen aan de bomen. Die spreken ten minste van nieuw leven. Maar de rest ... dood, dood, dood allerwegen.
Als Jezus met zoveel nadruk spreekt over zijn verrijzenis, waarover mogen wij dan nog spreken? Zegt Pasen juist niet: mens, sta op en wentel die steen af, de steen op het graf van al die gemiste kansen in uw leven, waarvan ge blij zijt dat er een steen op ligt, zodat de mensen die fouten niet kunnen zien, of die steen op het graf dat daar ligt en waarop gebeiteld staat: ze durfden niet opkomen tegen hebzucht, leugen en dood?
Onder die steen lig ik, onder die steen ligt u misschien ook wel. En we durven die steen niet afwentelen, omdat het dan o zo duidelijk wordt wie we zijn, omdat we dan ook verantwoordelijkheid moeten dragen, omdat we dan moeten durven neen te zeggen als iedereen ja knikt.
Pasen zegt dat we mogen, moéten ja zeggen tegen alles wat het leven dat ons gegeven is, dient en neen tegen alles wat het leven weerstreeft, tegen alles wat de verhoudingen onder mensen verzuurt.
Pasen wordt het als Jezus in ons kan verrijzen, in de wijze waarop wij met elkaar omgaan.
Als we mekaar met ruzie tegemoet treden, kan het geen Pasen worden. Als we blijven doorgaan met kansen te missen, kunnen we de Verrezene niet volgen. Dan gaan we niet eens op hem gelijken en dat is nu juist de bedoeling. Dat we met het leven dat ons door hem is gegeven gaan gelijken op de Levende, die niet te vinden is bij de doden, bij de gemiste kansen, de fouten, de hebzucht en de leugen.
Hij is te vinden bij hen die bereid zijn de stenen af te wentelen en hoopvol hem te volgen en te delen datgene wat ze hebben. Wanneer we zeggen: da's van ons en de anderen moeten daar van afblijven, richten we meteen weer zo'n grafsteen op, dan is Pasen meteen weer voorbij.
Wie zich herinnert wat Jezus zegde, die komt in beweging!
Ik wens u een actief en hoopvol Pasen!
Wilt u graag de teksten van al onze radio-uitzendingen ontvangen? Neem dan een jaarabonnement voor:
Overschrijving op PCR. 000-0630633-36 van de Protestantse Omroep, 1070 Brussel,
STEUN HET WERK VAN DE PRO MET UW BELANGSTELLING EN GIFTEN!
Verantw.Uitg.:F.Marivoet, C.Meunierstraat 85/0002, 3000 Leuven
Secr.H.Sinnaghel - Oudstrijdersplein 15/101 - 8430 MIDDELKERKE, Tel.: 059/30.84.33
Franstalige versie: protestanet.be