Abraham of Sara gezien?... (Januari - Februari 2010)

Abraham of Sara `zie’ je vanaf je vijftigste. Dat wil zeggen: je wordt dan een jaartje `ouder’. Vanaf 55-plus genieten velen - althans in onze rijke thuislanden - van een (pre)pensioen. `Genieten’, want dat is vandaag de boodschap, zeker wanneer in deze leeftijdsfase de plicht om te werken wegvalt.

Omdat deze fase zo vroeg begint, de gezondheidszorg de laatste decennia ingrijpend verbeterd is en het geboortecijfer drastisch gedaald, gaat het hier om een groot deel van onze bevolking. Deze groep telt zowel zieke als gezonde, welstellende als hulpbehoevende, vitale als zorgafhankelijke individuen. Kenmerkend echter voor onze huidige maatschappij is, dat we `de gebreken die komen met de ouderdom' wegmoffelen. We willen heel lang leven, maar liefst in een blijvend jeugdige staat. We delen zelfs de derde levensfase nog eens in tweeën: de periode van `personal fulfilment', van 'completion and arrival' - die tot je tachtigste kan duren en pas daarna volgt de fase van aftakeling en afhankelijkheid. Die we het liefst zo kort mogelijk houden.

In deze `vitale derde leeftijd' blijft weinig of geen ruimte meer voor het erkennen van verlieservaringen die er, hoe dan ook, aan verbonden zijn: verlies van dierbaren, achteruitgang of verlies van fysieke en/of mentale capa¬citeiten, je zelfstandigheid.

De Schriften nochtans spreken met meer nuance over ouderdom. Vergankelijkheid en kwetsbaarheid, maar ook wijsheid, eerbied en gezag worden verbonden met oude mensen. Hieruit volgt dan ook het appel om mensen op leeftijd niet af te schrijven maar hen zowel respect als bescherming te bieden.

Een interview met een bejaarde dame en met een zorgverlener maken bovenstaande beschouwingen visueler en concreter. Dat oud zijn en humor samen kunnen gaan is te lezen op de laatste bladzijde.

Marie-Rose Baert

Meer info over de open poort