Protestantse Kerken België | G. Liagre, Belgisch Protestantisme in Perspectief (Boek)

Huis van het Protestantisme |  contact |  organigram

G. Liagre, Belgisch Protestantisme in Perspectief (Boek)

Doorkijkjes in 450 jaar ideeëngeschiedenis
Antwerpen: Houtekiet, 2011, 414p. ISBN 978 90 8924 157 3.

Prof. dr. Eddy VAN DER BORGHT, hoogleraar VU Amsterdam aan het woord

Prof. dr. Eddy van der BorghtAls voorzitter van de Synodale Raad van de Verenigde Protestantse Kerk in België is dr. G.Liagre goed geplaatst om een boek te schrijven over het Belgische protestantisme. Hij kent het reilen en zeilen van de kerk niet alleen van binnen uit, maar hij is allicht de beste kenner van het Belgische protestantisme in de 19e eeuw. Maar met dit boek laat hij zien dat hij veel meer in mars heeft. Waarom dat zo is mag blijken uit de redenen om dit boek te lezen.

Het vult een gat in de markt. Het enige gelijkaardig werk is de verzamelbundel Een andere weg - Protestanten in de Vlaamse samenleving, een boek waarin 15-tal auteurs, bijna allemaal predikanten,  aspecten van het Protestantisme uitleggen. Een boek van 1986, van 25 jaar geleden. Niet alleen uit een andere periode, maar ook met een andere insteek. Het is erg op de kerk, de VPKB, gericht. De doelgroep van het vorige boek lag eigenlijk bij mensen die als buitenstaander naar de kerk toekwamen, bijvoorbeeld geïnteresseerd waren in lidmaatschap of protestanten die hun eigen kerkelijke traditie beter wilden leren kennen. De van het boek van Liagre geeft goed aan dat het andere opzet heeft. Belgisch protestantisme in perspectief. Let op de tegendraadse accentverschuiving van Vlaanderen naar België. Maar ook op dat perspectief, namelijk 450 jaar ideeëngeschiedenis. Het gaat de auteur niet zo zeer om de VPKB, maar om het protestantisme als globale culturele gestalte. Het is niet een boek alleen voor protestantse parochianen, maar een boek dat je cadeau geeft aan een buur, nadat je eens hebt verteld dat je protestant bent en nadat je op zijn of haar gezicht onzekerheid leest: oei, is mijn buur lid van een sekte? Dan geef je zo een boek en stelt de buur gerust want dan merkt die dat zijn buur wel geen rooms-katholiek is, maar wel vóór een christelijke traditie, die mag gezien en gehoord worden.

Een tweede reden om dit boek aan te schaffen ligt in de originele aanpak. Het woord doorkijkjes in de ondertitel geeft het al aan. De aanpak begint bij de cultuur. Bij schilders, bij muziek, bij actuele ethische thema’s, bij vrouwenemancipatie. En hij laat dan zien dat op die domeinen protestants gedachtegoed een rol heeft gespeeld, soms worden dan namen genoemd die niet bij het groot publiek bekend zijn, maar soms ook vallen heel bekende namen van mensen waarvan de meesten niet weten dat ze protestant waren. Met zijn eruditie op talloze domeinen, is wat de auteur vertelt niet alleen boeiend voor wie weinig weet over het protestantisme, maar ook voor de protestant. Het boek heeft met zijn doorkijkjes een actuele stijl, en ik raad de uitgeverij Houtekiet aan, wanneer ze zich gaat wagen op de markt van e-books, om dit boek daarin op te nemen, het leent er zich uitstekend voor, want het zit vol van culturele, theologische, biografische uitstapjes, die de auteur doorkijkjes noemt, waar je in een e-versie kan naar doorklikken.

Het 6e hoofdstuk alleen al is reden om het boek aan te kopen. Dat hoofdstuk handelt over protestantisme en vrijmetselarij. De auteur is een wereldautoriteit op het gebied van vrijmetselarij in relatie tot het protestantisme, die een aantal wetenschappelijke artikelen over dit onderwerp op zijn naam heeft staan. Dit hoofdstuk is dan ook uniek omdat het voor een groot publiek een relatie ontsluit die ofwel onbekend is of waar in het andere geval vooral veel indianenverhalen de ronde over doen. Het is informatief en verrassend, zowel over de diversiteit binnen de maçonnieke beweging als over de vele historisch banden met het  protestantisme. Het is goed ook voor de protestantse kerk in België zelf dat daar wat duidelijkheid over komt. Enerzijds wordt het tijd om op te houden met daar samenzweerderig over te doen en mogelijk laatdunkende toon te laten varen en met elkaar in dankbaarheid vast te stellen dat de banden de kerk veel voordelen heeft opgeleverd. Ik denk bijvoorbeeld dat de protestantse Faculteit te Brussel niet mogelijk zou zijn geweest zonder die steun uit politieke hoek die via maçonnieke relaties ging. Anderzijds laat de auteur helder zien dat de wegen van protestantisme en vrijmetselarij elkaar kruisen, maar dat ze niet samenvallen. Dat is ook ontspannend.

Tenslotte naar aanleiding van het boek twee persoonlijke gedachten. Liagre stelt een verdraagzaam, zelfs kritisch protestantisme voor, een protestantisme dat door de Verlichting is gegaan, een protestantisme dat hij in de eerste plaats identificeert met de continentaal Europese protestantse tradities, het calvinisme en het lutheranisme. Dat stelt hij tegenover een rooms-katholicisme dat lang heeft geprobeerd, in Vlaanderen, maar ook op vele andere plaatsen in de wereld, waar ze meerderheidsgodsdienst was, andere filosofische en religieuze tradities weg te duwen. Maar ook tegenover protestanten die dogmatisch zijn, soms wordt daarbij naar Nederland verwezen, en ook tegenover evangelische christenen. Deze gelovigen hebben in vele gevallen niet de Verlichting geaccepteerd. Toch kunnen we er niet om heen dat ook veel evangelische gelovigen calvinistische wortels hebben via het Engels congregationalisme. Wat mij betreft had het boek hier meer inclusief mogen zijn. Ook zij zijn deel van het protestantisme, ook zij behoren bij de diversiteit die het protestantisme kleur geeft.
Een van de vragen die de auteur stelt wanneer het over de toekomst gaat is of de VPKB het einde van België zou overleven. In het huidig politiek klimaat niet langer meer een utopische gedachte. Hier komen we bij de achillespees van het protestantisme. Steeds meer wordt in historisch onderzoek naar voren gebracht dat de Reformatie past in de confessionalisering die gevraagd werd als religieus identiteitskenmerk van de zich ontwikkelende natiestaten vanaf het einde van de Middeleeuwen. Als de kerk zou volgen als België splitst, dan bevestigt dat die these, namelijk dat het protestantisme vooral een instrument is geweest, gebruikt door politici. Ik zou daarom graag zien dat het Protestantisme zichzelf in de eerste plaats opnieuw gaat zien als een beweging die gericht is op de vernieuwing van de ene, heilige, katholieke, apostolische kerk. Protestantse kerken moeten weigeren uitdrukking te zijn van wijzigende historisch-politieke constellaties, maar moeten doelbewust contextuele expressies zijn van de una, sancta. Juist door zich zo te profileren zal ze samen met andere christelijke kerken in het geseculariseerd Europa een nieuwe roeping kunnen vinden.

Voorstelling boek in Gent-Centrum

Gent-centrum

Boek

Gent-Centrum Boek

Ere-kamervoorzitter Herman Decroo

Uitgeefster Greet Spaepen van uitgeverij Hautekiet
Ere-kamervoorzitter Herman Decroo Uitgeefster Greet Spaepen van uitgeverij Hautekiet

dr. Guy Liagre

Ere-kamervoorzitter Herman Decroo
dr. Guy Liagre Ere-kamervoorzitter Herman Decroo

De auteur in gesprek met Ere-kamervoorzitter Herman Decroo en met de uitgeefster Greet Spaepen van uitgeverij Hautekiet

 
De auteur in gesprek met Ere-kamervoorzitter Herman Decroo en met de uitgeefster Greet Spaepen van uitgeverij Hautekiet  

De onderstroom van religie en atheïsme

De onderstroom van religie en atheïsme

Ds. Johan Temmerman schreef een nieuw boek over de onderstroom van de religie en wel in het bijzonder van het christendom. Maar hij besteedt bijv. ook ruime aandacht aan de Vrijmetselarij. In het boek pleit hij voor de verbeelding. Temmerman wil graag de patstelling doorbreken tussen een doorgeschoten rationalisme die elke religieuze overtuiging bestrijdt en een orthodoxie binnen het christendom, die zich op de geschreven openbaring beroept. Een spannend boek en een persoonlijk getinte oproep om de kloof tussen geloof en ongeloof te overbruggen.

Brochure “Bijdragen aan vrede”

Brochure “Bijdragen aan vrede”

De hier aangeboden brochure is een bundeling van artikelen, die eerder verschenen zijn in Kerkmozaïek: oa over de ervaringen van ds. Gerrit Buunk tijdens zijn verblijf van 3 maanden in de Palestijnse Gebieden in het kader van het EAPPI programma van de Wereldraad van Kerken. Aangevuld met enkele artikelen over de Palestijnse christenen evenals over het Kairos, dat enkele jaren geleden is geschreven door Palestijnse christenen.

→ lees meer
De wereld wordt wijngaard

De wereld wordt wijngaard

Onlangs bracht prof. dr. Jurjen Wiersma een nieuw boek uit: De wereld wordt wijngaard. Dit boek biedt zoveel materiaal en zoveel variatie, dat je soms het idee krijgt te verdwalen in de verscheidenheid van thema’s. Maar de bedoeling van de schrijver laat niets te raden over.

→ lees meer
Profetie en moderniteit

Profetie en moderniteit

Dr. Johan Temmerman (predikant Gent-Brabantdam) onderzoekt in dit nieuwe boek de profetische verbeelding in de Bijbel en beschrijft de verschillende visies die in de loop der eeuwen zijn ontstaan. Vanaf de 19e eeuw ontstond de modernistische visie op Bijbel en profetie, waarin de kloof tussen geloof en wetenschap gaandeweg groter werd. Deze studie onderzoekt, naast het Bijbelse ook het moderne wereldbeeld aan de hand van de profetische filosofie van Fr. Nietzsche in ‘Also sprach Zarathustra’. De auteur pleit tot slot voor de waardering van de profetische component in hedendaagse kunst en liturgie.

→ lees meer
G. Liagre, Belgisch Protestantisme in Perspectief (Boek)

G. Liagre, Belgisch Protestantisme in Perspectief (Boek)

Doorkijkjes in 450 jaar ideeëngeschiedenis
Antwerpen: Houtekiet, 2011, 414p. ISBN 978 90 8924 157 3.

→ lees meer

Terug naar boven
Verenigde Protestantse Kerk in België
Brogniezstraat, 44
B, 1070 Brussel
T: 02 511 44 71
Neem contact op

Franstalige versie: epub.be