Protestantse Kerken België | Leopold I (1790-1865)

Huis van het Protestantisme |  contact |  organigram

Leopold I (1790-1865)

Leopold I wordt op 16.12.1790 te Coburg geboren als achtste kind van graaf François van Saxen-Coburg-Saalfeld en door de hofpredikant, Dr. Schwartz, in de paleiskapel gedoopt.

Zijn godsdienstige opvoeding wordt toevertrouwd aan Ds. C. T. Hofflender, die hem naast de bijbelse geschiedenis, catechisatie, Latijn, Grieks en Engels ook Frans, Italiaans en Russisch onderwijst. Door zijn militaire opleiding neemt hij, als generaal van de Russische cavalerie, deel aan de Campagne van de geallieerden tegen Napoleon. Na Waterloo verdedigt hij de belangen van zijn hertogdom zowel in Parijs als op het Congres van Wenen. Maar zijn ambities reiken verder dan de grenzen van zijn vorstendom. Vertrouwd met de politiek, economie en diplomatie slaagt L. erin de Prins van Oranje uit te schakelen en te huwen met Prinses Charlotte, erfgename van Groot-Brittannië. Via dit huwelijk, ingezegend door C. Manners Sutton, aartsbisschop van Canterbury, komt L. in contact met de anglicaanse godsdienst waarin vooral het respect voor traditie hem bevalt en de rol die de vorst in deze kerk toebedeeld krijgt. Helaas sterft zijn echtgenote in het kraambed op 04.11.1817 en is het zijn nicht Victoria die later de troon bestijgt. Bij een bezoek aan Selkirk (Schotland), in gezelschap van Sir W. Scott, vertrouwt hij aan de theoloog G. Lawson het volgende toe: Geachte Doctor, al mijn voorouders waren trouwe protestanten en ik ben dat ook, dat verzeker ik U. Hij maakt hierbij een allusie op graaf Frederik de Wijze, Luthers beschermheer, wiens voornaam hij draagt. De industriële ontwikkelingen zetten hem aan het denken en hij houdt zich op de hoogte van wat er op politiek gebied in Europa gebeurt. Alhoewel hij de Griekse kroon eerst aanvaardde, ziet hij daar in mei 1830 resoluut vanaf. Tijdens de onderhandelingen van het nationaal Congres van België, zegt Paul Devaux dat het voor het constitutionele evenwicht beter is om, in een overwegend katholiek land, een protestant als vorst te hebben.

Uiteindelijk stelt het Congres L. als vorst voor en op 04.06.1831 wordt L. tot koning der Belgen verkozen met 153 van de 196 uitgebrachte stemmen. Op 21.07.1831 legt hij de eed op de grondwet af. De volgende dag is de kerkenraad van de Eglise protestante du Musée te Brussel in corpore op audiëntie bij de koning. Bij de samenstelling van zijn hofhouding benoemt L. ook een hofpredikant. Deze functie zal achtereenvolgens uitgeoefend worden door Sigismund Scheler (1831-1865) Chrétien-Henri Vent (1835-1853) en Friedrich-Wilhelm Becker (1853-1865). In de directe omgeving van de vorst zijn er trouwens meerdere protestanten werkzaam, zoals leden van de families Greiner en Hühnlein. Een van zijn adjudanten is ook een geloofsgenoot. Iemand die zeer regelmatig aan de diners van de koning aanzit, is de protestant Jacques Engler, industrieel en bankier, de eerste Belgische senator waarvan bekend is dat hij protestant is. Andere leden van de Eglise du Musée zoals Ds. C.-H. Vent en de heren C. G. Rahlenbeck, J. R. Ronstorff en H. G. Schumacher komen er minder vaak. De koninklijke belangstelling voor de anglicaanse godsdienst uit zich door de opeenvolgende benoeming van vijf anglicaanse hofpredikanten: E. Jenkins (1835), R. Clifton sr (1837), J. Jessopp (1842), R.B. Jukes (1844) en W. H. J. Drury (1835) die tegelijkertijd leraar is van de Hertog van Brabant en de Graaf van Vlaanderen. Sommigen van hen dienen in Oostende waar L. soms de diensten bijwoont in gezelschap van koningin Victoria, tijdens haar verblijf aan de kust. Na de katholieke mis bij zijn huwelijk met Louise-Marie d'Orléans, spreekt Ds. J.J. Goepp, bijgestaan door zijn collega's V. Jaeglé en Ed. Verny de huwelijkszegen uit in het kasteel van Compiègne. De weinige archieven die nog bestaan over de regeringsperiode van L. leren ons echter dat de koning een trouw kerkgangen is. In 1836 komt L. tussen bij de herziening van de predikantswedden opdat alle posten die vroeger reeds subsidie ontvingen, die ook in de toekomst blijven ontvangen. Anderzijds voelt de vorst, die in de grond zeer conservatief is, zich helemaal thuis binnen de katholieke partij. Hij ziet de partij als een bolwerk tegen de Jacobijnse ideeën van de liberalen. De waardering van de koning voor de sociale status-quo en de politieke invloed van de katholieken doen sommigen geloven dat L. bereid is om zich te bekeren. Zijn welwillendheid tegenover de katholieke kerk wordt in toom gehouden door zijn protestantse overtuiging. Daar hij beloofd heeft de integriteit van België te bewaren, is de koning van mening dat hij door het katholicisme in bescherming te nemen, opkomt voor het land.

Men probeert meermaals de vorst te bekeren. In 1862 is L. ziek en krijgt Eerwaarde Deschamps, in dienst van de prinsen, alle nodige rechtsbevoegdheid i.v.m. een eventuele overgang van de vorst tot het katholieke geloof. Kardinaal Sterckx zendt hem een brief waarin hij schrijft : Je n'ai pas besoin d'ajouter qu'aussitót que Votre Majesté en témoigne le désir, tout évêque et tout prêtre sera heureux de prêter son ministère. Burggraaf Conway, intendant van de civiele lijst, vindt deze verzegelde boodschap op de nachttafel van de koning en zendt haar door naar de kardinaal. Tijdens zijn doodsstrijd probeert Marie-Henriette, de hertogin van Brabant, nog een laatste maal om de stervende te doen zwichten maar zijn antwoord is: Nein. Becker, de hofprediker wordt op 08.12.1865 geroepen om L. in zijn laatste ogenblikken bij te staan en op 16.12.1865 houdt hij een rouwpreek in het koninklijk paleis. De kist wordt naar Laken overgebracht waar het gehele protestantse en anglicaanse predikantencorps bij de rouwdienst, voorgegaan door ere-hofpredikant E.-H. Vent, in de inderhaast opgerichte kapel aanwezig is. Nadat de moeilijkheden in verband met de teraardebestelling van het stoffelijk overschot in de crypte van de kerk van Laken, zoals beschreven in de levensbeschrijving van F. W. Becker, zijn opgelost, wordt L. in deze grafkelder begraven. Een van zijn biografen, Kanunnik A. Simon, vat het engagement van L. als volgt samen : Cette fidélité á la religion de son enfance est le symbole de sa vie.

Bron: Hugh Robert Boudin - Van Leopold I tot Jean Rey


Dietrich Bonhoeffer (1906-1945)

Deze theoloog uit Duitsland heeft in België altijd veel aandacht gekregen.

→ lees meer

REY, Jean Max Georges (1902-1983)

Als zoon van Arnold Rey, predikant van de protestantse kerk van Luik en van Hélène Cérard, die uit een Luikse liberale familie stamt, zal Jean heel zijn leven een toegewijd liberaal en protestant zijn.

→ lees meer

Abraham Hans (1882-1939)

Hij werd geboren op 12 februari 1882 in dit huis als zevende kind van protestantseouders.

→ lees meer

Nicolaas de Jonge stichter van het Silo-werk (1845-1898)

De stichter van het Silo-werk, de stads- en landsevangelisatie, ds. N. de Jonge kan men typeren als: “Een geboren ‘evangelist’, een prediker van de ‘blijde boodschap’ zoals weinigen, een man wiens gehele leven opging in de verkondiging dat er een rijke Heiland is, bij wie arme zondaren behoud kunnen vinden, en die allen wil aannemen zonder onderscheid van naam, van kerkgenootschap, van leeftijd, van uitwendige levensomstandigheden, van ontwikkeling, van verleden”.

→ lees meer

Vincent van Gogh (1853-1890)

Het lijkt vreemd om Van Gogh in de Protestantse geschiedenis te vinden, maar toch hoort hij er in zijn vroege jaren in thuis.

→ lees meer

Leopold I (1790-1865)

Leopold I wordt op 16.12.1790 te Coburg geboren als achtste kind van graaf François van Saxen-Coburg-Saalfeld en door de hofpredikant, Dr. Schwartz, in de paleiskapel gedoopt.

→ lees meer

John Wesley (1703 - 1791)

John Wesley werd geboren op 17 juni 1703, vijftiende kind van Samuel Wesley, een predikant in het Engelse Epworth, en Suzanna Wesley, een strenge, maar vrome moeder.

→ lees meer

Filips van Marnix heer van Sint-Aldegonde (1540-1598)

Marnix was in die tijd een heel belangrijke figuur, zowel politiek, als literair. Zijn satirische en polemische teksten in Nederlands en Frans hadden een grote invloed. Hij had veelvuldige contacten met de humanisten. Hij kende Hebreeuws, Grieks en Latijn. Hij maakte dan ook een Psalmvertaling (die reeds in 1591 wordt herdrukt) en een bijbelvertaling. Hij overlijdt te Leiden op 15 december 1598. Hij deed zijn lijfspreuk “Repos ailleurs” duidelijk alle eer aan.

→ lees meer

Guido de Brès(1522-1567)

In 1522 te Bergen (Henegouwen) uit katholieke ouders geboren, werd Guido als zoon van een verver in hetzelfde ambacht opgeleid met zijn broer Christoffel.
Door de gesprekken op het atelier, door de reformatorische geschriften, door de keizerlijke plakkaten kwamen deze jonge mannen in contact met de calvinistische leer.

→ lees meer

Johannes Calvijn (1509-1564)

Jean Cauvin (verlatiniseerd tot Johannes Calvinus > Calvijn) wordt op 10 juli 1509 geboren.

→ lees meer

Keizer Karel en Gent (1500-1558)

Op 24 februari 1500 werd in het Prinsenhof te Gent een prins geboren, die als Karel werd gedoopt. Later regeerde hij als Karel V, en vanaf 1520, als Keizer Karel over de Westerse wereld.

→ lees meer

Menno Simons, vader van de mennonieten (1496-1561)

In 1996 werd de 500ste verjaardag van Menno Simons’ geboorte herdacht. Wie was toch deze bijzondere reformator die tot op heden navolgers heeft? Met dit artikel willen we een korte schets van het leven en denken van de vader van de mennonieten maken.

→ lees meer

William Tyndale (1494 - 1536)

Waar en wanneer William Tyndale werd geboren, is niet met zekerheid te zeggen. Men is het er in het algemeen over eens dat hij in 1494 in het graafschap Gloucestershire het levenslicht zag en in het dorpje Stinchcombe zijn prille jeugd doorbracht.

→ lees meer

Ulrich Zwingli (1484-1531)

Ulrich Zwingli krijgt vooral de leiding in Zwitserland. Dit land werd in een hechtere bond (eedgenootschap) verenigd op raad van de kluizenaar Nikolaas van der Flüe (1418). Een nieuw perspectief werd hiervoor geopend door de daad van Zwingli.

→ lees meer

Maarten Luther (1483-1546)

De ideeën van Maarten Luther, Augustijner monnik te Wittenberg werden middels de (toen nog revolutionair nieuwe) boekdrukkunst en de inwendige correspondentie tussen de verschillende kloosters van zijn orde razendsnel over heel West-Europa verspreid. Mede hierdoor was hem een ander lot beschoren dan bijv. Hus of Wiclif. De heersende kerk heeft deze ‘ketterij’ niet de kop in kunnen drukken. Het uiteindelijke gevolg was een substantiële scheuring in de christelijke kerk van het Westen (NB: In de oosterse Kerk was er geen voedingsbodem voor de gedachten van Luther en de reformatie, omdat deze Kerk in totaal andere begrippen, gedachten en gevoelens haar kerk zijn en geloof beleefde dan de Westerse Kerk) Luther heeft nooit een kerkscheuring beoogd, enkel een ‘reformatie’, een ‘hervorming’, een ‘herbronning’ van de hele kerk. Een kort historisch overzicht van zijn loopbaan moge dit aantonen.

→ lees meer

Hugenoten en het hugenotenkruis

In de 16e eeuw ontstond in navolging van Calvijn in Frankrijk een gereformeerd protestantse stroming. De aanhangers van deze kerkelijke leer kregen de naam Hugenoten.

→ lees meer

Feiten uit het Belgische Protestantisme

Overzicht van feiten uit de geschiedenis van het Belgische Protestantisme (1839 - 1992)

→ lees meer

Onstaan VPKB (Verenigde Protestantse Kerk in België)

Deze historische aantekeningen hebben tot doel een summiere kennismaking met de drie kerkverbanden, die bij de zeven jaar durende éénheidsbesprekingen betrokken waren en hoe deze geleid hebben tot de totstandkoming van die verenigde kerk.

→ lees meer

De geschiedenis van de Kerk tot de Reformatie

In dit artikel vindt u een beknopt overzicht overzicht van de hele Protestantse geschiedenis.

→ lees meer
450 jaar Nederlandse Geloofsbelijdenis

450 jaar Nederlandse Geloofsbelijdenis

Op 27 en 28 november vond er een bijzonder symposium plaats in Brussel. Centraal stond de Confessio Belgica (ook wel Nederlandse Geloofsbelijdenis). Het leven van de opsteller, Guido de Brès, werd belicht, zijn geschrift in die dagen en in de betekenis die wij er nog steeds aan hechten. Ook een nieuw boek over Guido de Brès werd gepresenteerd.

→ lees meer
Doopsgezind jubileumjaar 2011

Doopsgezind jubileumjaar 2011

Voor de Nederlandse doopsgezinden is 2011 bijzonder feestelijk. Met gepaste trots staan zij stil bij het feit dat de doopsgezinde Anne Zernike de eerste vrouwelijke predikant werd, honderd jaar geleden.
Zij vieren dat het tweehonderd jaar is geleden dat de doopsgezinde gemeenten werden verenigd in de Algemene Doopsgezinde Sociëteit (ADS), een verbond, geen synode. Verder herdenken zij dat het Doopsgezind Seminarium, de universitaire predikanten-opleiding, tweehonderdvijfenzeventig jaar geleden werd opgericht en ten slotte schenken zij aandacht aan de 450e sterfdag van Menno Simons, hun geestelijke vader – 2011 jubileumjaar!

→ lees meer
Tussen behouden en vernieuwen

Tussen behouden en vernieuwen

Een notitie over Bijbelvertalen in historisch en oecumenisch perspectief, door dr. Guy Liagre

→ lees meer
Melanchton belangrijke binder in de Reformatie

Melanchton belangrijke binder in de Reformatie

In 2010 is het 450 jaar geleden dat Melanchton stierf in Wittenberg.

→ lees meer
Europa, de publieke ruimte en datgene wat ontbreekt

Europa, de publieke ruimte en datgene wat ontbreekt

België is EU-voorzitter én levert de eerste president van Europa. Een protestantse blik op Europa ...

→ lees meer

Terug naar boven
Verenigde Protestantse Kerk in België
Brogniezstraat, 44
B, 1070 Brussel
T: 02 511 44 71
Neem contact op

Franstalige versie: epub.be